محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )

255

أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )

قلقاس « 1 » ، جمّيز « 2 » ، خرنوب ، عكّوب « 3 » ، عنّاب ، نى شكر ، سيب شامي ، خرما ، زيتون ، أترج « 4 » ، نيل ، راسن « 5 » ، نارنج ، لفّاح « 6 » ، نبق « 7 » ، گوز ، بادام ، هليون « 8 » ، موز ، سماق ، كرنب « 9 » ، كماة « 10 » ، ترمس « 11 » ، طري ، يخ ، شير گاميش ، شهد ، انگور عاصمى ، انجير خرمائى . هر چند قبيط « 12 » در جاى ديگر نيز يافت مىشود ولى مال اينجا مزهء ديگر دارد . كاهويش نيز در جاى ديگر هم هست ودر شمار ديگر سبزىها است مگر در اهواز كه فوق العادة است ، در بصره نيز از سبزيها جدا شمرده شود . اندازه‌ها : مردم رمله ، قفيز ، ويبه ، مكّوك ، كيل‌چه « 13 » دارند . كيل‌چه نزديك به يك ونيم صاع است ، مكّوك سه كيل‌چه است ، ويبه دو مكّوك ، قفيز چهار ويبه است . مدى ويژهء مردم إيليا مىباشد وآن دو سوم قفيز است ، وقبّ يك چهارم مدى است ، مكوك جز در دربار بكار نرود . مدى عمّان شش كيل‌چه است ، قفيز ايشان نيم كيل‌چه است كه بدان مويز وبنشن مىفروشند . قفيز صور همان مدى إيليا است و

--> ( 1 ) Colocasia گل شيپورى . ( 2 ) انجير صحرائى . ( 3 ) كنگر . ( 4 ) ترنج . ( 5 ) بيلگوش . ( 6 ) دستنبو . ( 7 ) نبك ، كنار ، سدر . در چ ع 204 خود مؤلف آن را تعريف كرده است . ( 8 ) مارچوبه . ( 9 ) قنبيد ، كلم . ( 10 ) كمه . ( 11 ) باقلاى مصرى . ( 12 ) قبيته ، قبيد ، نوعي شيرينى . ( 13 ) در متن : كيلجه است وظاهرا با پسوند تصغير فارسي است .